ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ ပၼ်ၶႂၢင်ႉၶၢႆၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်ဢီႇရၢၼ်း ၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 30 ဝၼ်း

ဝၼ်းသဝ်၊ မၢတ်ႉၶျ် 21၊ 2026  

ဝႅဝ်ႇၼမ်ႉ ႁေႃးမုတ်ႉသ်

မိူဝ်ႈဝၼ်းသုၵ်းၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ထရမ်ႉ လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈတတ်းမၵ်း လွင်ႈသိုဝ်ႉၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ဢီႇရၢၼ်း တီႈပၢင်ႇလၢႆႇ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 30 ဝၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈၶတ်းၸႂ် ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း တႃႇတေ လူတ်းယွမ်းပၼ် ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ဢၼ်ယွၼ်ႉ ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ-ဢိတ်ႇသရေး တိုၵ်းတေႃး ဢီႇရၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈဢၼ် ပွႆႇၽႃႈပၼ် ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ်ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢတ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ 140 လၢၼ်ႉပႃႇရႄႇပၢႆ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၵၢတ်ႇလုမ်ႈၾႃႉသေ တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် ႁႅၵ်းတဵၵ်း ၼိူဝ် ၶူဝ်းၸိူဝ်ႉႁႅင်း ၼႆ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်း Scott Bessent ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉ တီႈ X ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈၼႆႉ ၼႄဝႃႈ ႁိူၼ်းၵႅဝ်ႈၽိူၵ်ႇၶဝ် မႆႈၸႂ်ဝႃႈ ဝၢႆးသေ ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇလႄႈ ဢိတ်ႇသရေး ယိုဝ်းဢီႇရၢၼ်ႇ မီးမႃးၶၢဝ်းတၢင်းႁိမ်းသၢမ်ဝူင်ႈယဝ်ႉ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးလႄႈ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး လႄႈ ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢမႄႈရိၵၢၼ်ႇ လႆႈတိူဝ်ႉၶိူၵ်ႈ ဢွၼ်တၢင်း ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵၢင်ၶၢဝ်း လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ ဢၼ်ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ တေႃႇၼႄႇထရမ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၽူႈႁူမ်ႈၼႃႈၵၢၼ် ရီႇပၢပ်ႉပလိၵ်ႇၵႅၼ်ႇၶဝ် မုင်ႈမွင်း တႃႇတေသိုပ်ႇၵုမ်းၵမ် ၶွၼ်ႇၵရႅတ်ႉၼၼ်ႉယူႇ။

ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း မွၵ်ႈသွင်ဝူင်ႈၼႆႉ ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ လူတ်းယွမ်း လွင်ႈတဵၵ်းတဵင် ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ယဝ်ႉ။

ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ လႆႈလူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈတတ်းမၵ်း ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ရတ်ႈသျႃးသေ မိူဝ်ႈဝၼ်းသုၵ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢွၵ်ႇပၼ် မၢႆမီႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ဢၼ်ပၼ်ၶႂၢင်ႉ ၶၢႆ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢီႇရၢၼ်း ဢၼ်တၢင်ႇဝႆႉ ၼိူဝ်ႁိူဝ်း တႄႇဢဝ် ဝၼ်းသုၵ်း တေႃႇထိုင် လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ 19 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ တေပဵၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇမိူင်းၶႄႇ ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းသိုဝ်ႉၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ဢီႇရၢၼ်း ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၽွင်းလူင် ၽၢႆႇၸိူဝ်ႉႁႅင်း ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ Chris Wright လၢတ်ႈဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈႁွတ်ႈထိုင် ဢေးသျႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 3-4 ဝၼ်း ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

ၽွင်းၼၼ်ႉ ၽွင်းလူင် ၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်း ဢီႇရၢၼ်း ဢႃႇပၢတ်ႉ ဢႃႇရၢၵ်ႉၸီႇ လၢတ်ႈတီႈ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၵျႃႇပၢၼ်ႇဝႃႈ တီႇႁႃႇရၢၼ်ႇ တႄႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်း တူဝ်ႇၵျိဝ်ႇ လွင်ႈတေၸၢင်ႈပိုတ်ႇပၼ် သၢႆၼမ်ႉ တႃႇပၼ်ၶႂၢင်ႉ ႁိူဝ်းၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵျႃႇပၢၼ်ႇ လတ်းၽၢၼ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။

မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင် တီႈပွတ်းဢွၵ်ႇတွၼ်ႈၵၢင် တႃႇတေလႆႈ ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် မွၵ်ႈ 95% သေ လႆႈၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇ လတ်းၽၢၼ်ႇ သၢႆၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ မွၵ်ႈ 90% ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႄႈ ၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ၶိုၼ်ႈသုင်မႃးၼၼ်ႉ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း မိူင်းဢၼ်လႆႈတဵၵ်းၸႂ်ႉ ႁႂ်ႈပွႆႇဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၶဝ်သိမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ။

ငိူၼ်ႈငဝ်ႈၶၢဝ်ႇ

• Ismail Shakil and Timothy Gardner. "US allows 30-day sale of Iran oil at sea in bid to tame prices" — reuters, March 21, 2026
• Guardian staff and agencies. "US lifts sanctions on Iranian oil at sea in bid to ease supply pressures" — The Guardian, March 21, 2026
• The Nation. "Trump eases Iran oil sanctions for 30 days to cap price surge" — The Nation, March 21, 2026