ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ တေထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ

ဝၼ်းၽတ်း၊ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 22၊ 2026

ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ တေဢွၵ်ႇၸုမ်းပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းၽတ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ် လႆႈပၼ်ၾၢင်ႉဝႃႈ မၼ်းတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ပၢႆးယူႇလီ ဢမႄရိၵၢၼ်ႇလႄႈ ပၢႆးယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ တင်းသွင်ဢၼ်သေဢမ်ႇၵႃး မၼ်းပူၼ်ႉပႅၼ် မၢႆမီႈ ဢမႄရိၵၢၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈ ဝႃႇသျိၼ်ႇတၢၼ်ႇ တေလႆႈပၼ် ငိုၼ်း 260 လၢၼ်ႉတေႃႇလႃႇ တီႈၸုမ်းပၢႆးယူႇလီ လုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်မၼ်းထုၵ်ႇၼီႈဝႆႉၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။

ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ တေႃႇၼႄႇထရမ်ႉ လႆႈပၼ်ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သေ ပၼ်ၶေႃႈၸီႉသင်ႇဝႃႈ ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ တေထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ၸုမ်းၼၼ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်မၼ်းတေပဵၼ် ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼႂ်းပီ 2025 ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင် မိူင်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇၼၼ်ႉ တေလႆႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ၼိုင်ႈပီသေ တေလႆႈပၼ်ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉၼၼ်ႉ တင်းမူတ်း ၵွၼ်ႇပႆႇဢွၵ်ႇယၢၼ်ၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းၽတ်းၼၼ်ႉ ၽူႈတၢင်လၢတ်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉ WHO ဢမ်ႇၵုမ်းထိင်း၊ ဢမ်ႇၸတ်းၵၢၼ်၊ ဢမ်ႇၽႄႈၶေႃႈမုၼ်း လႄႈ ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ လႆႈလူႉသုမ်းငိုၼ်းတေႃႇလႃႇ ဢၢၼ်ႇထရီႇလီႇယႅၼ်ႇမၼ်းသေ ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇမၼ်း တႃႇၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈသူင်ႇငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမႄႇရိၵၼ်ႇ၊ လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၶူဝ်းၶွင် တီႈ WHO မိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၽူႈတၢင်လၢတ်ႈ ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇၶဝ် လၢတ်ႈလူၺ်ႈ ဢီးမေးလ်ဝႃႈ “ၵူၼ်းမိူင်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇၶဝ် လႆႈပၼ်ငိုၼ်း တီႈၸုမ်းၼႆႉ ၵုမ်ႇထူၼ်ႈလူၼ်ႉလိူဝ်သေ ဢၼ်ၶဝ်လူဝ်ႇလႆႈပၼ်ၼၼ်ႉသေ လွင်ႈတူၵ်းသုမ်း ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႆႉ မၼ်းပူၼ်ႉလိူဝ်သေ ပုၼ်ႈၽွၼ်းငိုၼ်းတွင်း ဢၼ်လူဝ်ႇလႆႈပၼ်ဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တီႈၸုမ်းၼႆႉ” ၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈဢွၵ်ႇတီႈ ၸုမ်း WHO ၼႆႉ မၼ်းယၢမ်ႈမီးၽွၼ်းႁၢႆႉၸႃႉ တေႃႇ ၸုမ်း WHO သေ လႆႈႁဵတ်း ၵၢၼ်တတ်းၶၢတ်ႇ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ၊ လူတ်းယွမ်း လၢႆးၸတ်းၵၢၼ် လႄႈ လူတ်းယွမ်း ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ မိူင်းဢ မႄႇရိၵၢၼ်ႇၼႆႉ ၼႂ်းပိုၼ်းမၼ်း ပဵၼ်မိူင်းဢၼ် ၸွႆႈထႅမ် ၸုမ်းၶဝ် ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈသေ လႆႈၸွႆႈထႅမ် ငိုၼ်းၵွင်ၵၢင် တင်းမူတ်း မွၵ်ႈ 18% ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ငိူၼ်ႈငဝ်ႈၶၢဝ်ႇ

Jennifer Rigby and Emma Farge. "US set to quit World Health Organization" — Reuters, January 22, 2026
Daily Times. "US set to exit World Health Organisation" — Daily Times, January 22, 2026
Reuters. "U.S. set to officially quit World Health Organization" — The Japan Times, January 22, 2026
The Straits Times. "US set to exit WHO amid warnings of global health fallout and unpaid dues" — The Straits Times, January 22, 2026
Jake Levison. "Why has Donald Trump withdrawn the US from the World Health Organization?" — SKY News, January 22, 2026