လုမ်းတြႃးၵျႃႇပၢၼ်ႇ တေတႅပ်းတတ်းတြႃးၼိူဝ် ၵူၼ်းၵေႃႉၶႃႈႁႅမ်တၢႆ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇဢႃႇပေး

ဝၼ်းပုတ်ႉ၊ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 21၊ 2026 

ဝၢႆးသေ ၸွမ်ၽွင်းလူင် ဢၼ်ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၶၢဝ်းယၢဝ်းသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႆႈထုၵ်ႇၶႃႈတၢႆ ႁိုင်မႃး သၢမ်ပီၶိုင်ႈယဝ်ႉ လုမ်းတြႃး မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ တေတႅပ်းတတ်း ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ၼိူဝ် ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ထုၵ်ႇမၢပ်ႇၼႄးဝႃႈ ယိုဝ်းတၢႆ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ သျိၼ်ႇၸူဝ်ႇဢႃႇပေး ၼႆယဝ်ႉ။

တႅတ်ႉသူႇယႃႇ ယႃႇမႃႇၵႃႇမီႇ ဢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် ဢႃႇယု 45 ပီၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇတီႉၺွပ်း တီႈၼၼ်ႈ မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ 2022 ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမၼ်းဢဝ်ၵွင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းႁင်းၵူၺ်းသေ ယိုဝ်းတၢႆ ဢႃႇပေး ၽွင်းၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၵၢၼ်ႁႃသဵင် တီႈဝဵင်းၼႃႇရႃႇ ပွတ်းတူၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢႃႇပေး ဢႃႇယု မီး 67 ပီ။

မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၵျႃႇပၢၼ်ႇယဝ်ႉသေတႃႉ ဢႃႇပေးၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ် ၽူႈဢၼ်မီးဢဵၼ်ႁႅင်း လႄႈ ဢၼ်မတ်ႉမၼ်ႈ ၼႂ်းပႃႇတီႇ လိပ်ႉပရႄႇ ဢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။ လွင်ႈလုတ်ႈႁၢမ်းမၼ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼႂ်းပႃႇတီႇၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈႁၢမ်းပဝ်ႇဝႆႉသေ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ် ပၢင်ၶႄႉၶဵင်ႇ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် သွင်ပွၵ်ႈသေ ၽၵ်းတူပၼ်ႇႁွပ်ႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၶဝ်ၵေႃႈ ပဵၼ်မႃးယဝ်ႉ။

တူဝ်မၼ်း ဢႃႇပေး လႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸွမ်ၽွင်းလူင် တင်းမူတ်း 3,188 ဝၼ်း ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း သွင်ပွၵ်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉသေ ယွၼ်ႉပၢႆးယူႇလီလႄႈ လႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈလိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 2020 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ယၢမ်းလဵဝ် ၽူႈဢၼ်မၼ်း တူၺ်းထိုင်ဝႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် Sanae Takaichi ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ႁူဝ် ၵျႃႇပၢၼ်ႇ လႄႈ ပႃႇတီႇ LDP သေတႃႉ လွင်ႈဢၼ် ပႃႇတီႇၶဝ် ၵုမ်းၵမ် ဢႃႇၼႃႇၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ တင်းၼမ်ယဝ်ႉ။

လွင်ႈဢၼ် ဢႃႇပေး လႆႈထုၵ်ႇၶႃႈတၢႆၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပႃႇတီႇမၼ်း လႄႈ ၵျွင်းၶျၢတ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းၵိူဝ်းယမ်ၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇ လိုၵ်ႉလမ်ႇမႃး ၼႆယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၼႂ်းပႃႇတီႇၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ဝႃႈ ၽူႈတႅၼ်းၽွင်း ပၢၵ်ႇၵေႃႉလိူဝ် မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်း ၸုမ်းၼၼ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽူႈပၼ်သဵင်ၶဝ် ၵႆယၢၼ် ပႃႇတီႇ LDP ဢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇ ဝၢႆးသိုၵ်း ၵမ်ႈၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ် ဢိင်ဢဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း ယႃႇမႃႇၵႃႇမီႇ လၢတ်ႈတီႈလုမ်းတြႃးဝႃႈ ဝၢႆးသေ မႄႈမၼ်း လူႇတၢၼ်း ငိုၼ်းတွင်း တင်းၼမ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ် လႆႈထူပ်းၽေးငိုၼ်းတွင်းယဝ်ႉ မၼ်းမီးၸႂ် ဢမ်ႇလီၼိူဝ် ၵျွင်းၶျၢတ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၼႆသေ မၼ်းဢဝ် လွင်ႈၸႂ်လမ် ၼိူဝ် ဢႃႇပေး ဢွၵ်ႇမႃး ယွၼ်ႉဝႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ ယၢမ်ႈသူင်ႇ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဝီးတီးဢူဝ်း တီႈပၢင်ပွႆး ဢၼ်ၸုမ်း ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇ ၵျွင်းၶျၢတ်ႉၼၼ်ႉ ၸတ်းႁဵတ်းၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ၵျွင်းၶျၢတ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆႉ တႄႇတင်ႈမႃး တီႈမိူင်းၵူဝ်းရီးယႃးၸၢၼ်း မိူဝ်ႈပီ 1954 သေ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ပၢင်ၵူပ်ႉၵူႈ ၵူၼ်းတင်းၼမ်လႄႈ ၼပ်ႉသွၼ်ႇ ၵူၼ်းၸွမ်းလင် ၵျႃႇပၢၼ်ႇၶဝ် ပဵၼ်ငိုၼ်းၶဝ်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢႆးသေ ယႃႇမႃႇၵႃႇမီႇ ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈ မၼ်းၶႃႈႁႅမ် ဢႃႇပေး တီႈပၢင်ထွမ်ႇတြႃး ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈလုမ်းတြႃးၸႄႈဝဵင်းၼႃႇရႃႇ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ လွင်ႈတႅပ်းတတ်းတြႃး ဢၼ်မီးတၢင်းၽိတ်းၼၼ်ႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်းဝႆႉယူႇ။

ၽူႈတၢင်ၼႃႈ လုမ်းတြႃးၶဝ် လႆႈယွၼ်းတၢမ်ႇတၢႆ မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ႁွင်ႉဝႃႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ် "ပဵၼ်လွင်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း ဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈပဵၼ်မႃး ၼႂ်းပိုၼ်းဝၢႆးသိုၵ်း" ၼႆယဝ်ႉ။

ၽၢႆႇထႅင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ၽူႈတၢင်လၢတ်ႈ ယႃႇမႃႇၵႃႇမီႇၶဝ်တႄႉ ထဵင်ဝႃႈ လွင်ႈဢၼ် ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ် လႆႈထူပ်းၽေး ယွၼ်ႉ ငိုၼ်းလူႇတၢၼ်း တီႈၵျွင်းၶျၢတ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီဝူၼ်ႉသွၼ်ႇသေ ႁႂ်ႈမၼ်းလႆႈတူၵ်းၶွၵ်ႈ တီႈၼမ်သုတ်း 20 ပီၼႆယဝ်ႉ။

ၽွင်းမိူဝ်ႈ ဢႃႇပေး ပဵၼ်ၽူႈဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼႂ်းမိူင်း တႅၵ်ႇယၢႆႈၵၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် လုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း တင်း ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ တေႃႇၼႄႇထရမ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ဢႃႇပေးၼႆႉ ပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၼွၵ်ႈမိူင်း ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်း ထရမ်ႉ ဝၢႆးသေ မၼ်းလႆႈဢွင်ႇပႄႉ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ မိူဝ်ႈပီ 2016 ၼၼ်ႉသေ သွင်ၵေႃႉ လႆႈသိုပ်ႇ ၵပ်းသိုပ်ႇ ၸမ်ၸႂ်ၵၼ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈလဵၼ်ႈၵွပ်ႉၾ် တီႈမိူင်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ လႄႈ မိူင်းၵျႃႇပၢၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်ၽွင်းလူင် တႃႇၵၢႆႇၸီႇ ၵႆႉၵႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် လွင်ႈဢူၺ်းလီၶဝ် ၼႂ်းလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ တူဝ်ၵဝ်ႇ တင်း ထရမ်ႉၼၼ်ႉယူႇ။

ငိူၼ်ႈငဝ်ႈၶၢဝ်ႇ

• Kiyoshi Takenaka. "Japan court to rule in trial of man charged with killing ex-PM Abe" — Reuters, January 21, 2026
• Hideharu Tamura,TokyoandKelly Ng,Singapore. "Man who admitted killing Japan's ex-PM Shinzo Abe set to be sentenced" — BBC News, January 21, 2026
• Nhk. "Japanese court to hand down ruling on man accused of killing ex-PM Abe" — NHK, January 21, 2026
• Tomoko Otake. "Shinzo Abe’s assassin faces verdict" — The Japan Times, January 20, 2026