ပိုတ်ႇသူၼ်မွၵ်ႇၼၢင်းၸမ်းပူး တၢင်ႉယၢၼ်း
ဝၼ်းၽတ်း၊ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 1၊ 2026
ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီမႂ်ႇၵမ်ႇၽႃႇ ပီ 2026 သေ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႂ် 9 မွင်းၼၼ်ႉ လႆႈပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ သူၼ်မွၵ်ႇၼၢင်းၸမ်းပူး ဢၼ်မီးတီႈ ပွၵ်ႉ (8)ၼွင်ႁီး ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်းၼၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ။
တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈ ပိုတ်ႇသူၼ်မွၵ်ႇၼၢင်းၸမ်းပူးၼၼ်ႉ ၸုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းပရႁိတလွႆလွမ်ႉ တၢင်ႉယၢၼ်း မႃးၸွႆႈထႅမ် ယိပ်းမႆလၢႆႈ ဢုမ်ႇလွမ်ႉပၼ်သေ ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ် -
- ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမိၼ်တ (ၸဝ်ႈသုၶမ်း) ဢၷ်ၷမႁႃၵမ်မၻ်ꩪႃၼႃၸရိယ ဝတ်ႉဢူမုၼ်ထမ်းႁူမ်ႈသႃႇ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊
- ၸဝ်ႈသြႃႇၵုသလ ဢၷ်ၷမႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈၵႅင်းၵူင်း တၢင်ႉယၢၼ်း၊
- ၸဝ်ႈသြႃႇၵေႃလိယ မႁႃသၻ်ꩪမ်မꩡေႃတိၵꩪꩡ ႁူဝ်ပဝ်ႈသင်ႇၶၼႃယၵ တူင်ႇဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊
- ၸဝ်ႈၶူးပၺ်ၺႃသႃမိ တၵ်ၵသီလꩪမ်မႃၸရိယ တိူၵ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈၵၢင်ဝဵင်း ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊
- ၵျေႃႇမဵဝ်းမျိၼ်ႉ ၵႅမ်ပူဝ်ႇမူးလူင် ပိဝ်ႇႁႃႇသိုၵ်း တၢင်ႉယၢၼ်း၊
- ဢူးၵူဝ်ႇၵူဝ်ႇၵျီး ၽူႈၵွၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈတၢင်ႉယၢၼ်း
- ဢူးၶျၢၼ်ႇမဵဝ်းထုၼ်း ၽူႈၵွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊
- ၸၢႆးလထုၼ်း ပွၵ်ႉမၢႆ (4) ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊
- လုင်းၸၢႆးမျိၼ်ႉသူၺ်ႇ ပေႃႈၸႄႈမႄႈမိူင်း ပွၵ်ႉမၢႆ (4)ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း
- လုင်းၸၢႆးဢွင်ႇၺုၼ်ႉ ၵႅမ်ၸႄႈတွၼ်ႈ တူင်ႇဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း
ႁပ်ႉဢဝ် ၵိမ်းသေယဝ်ႉ ၽွင်းယၢမ်းမီးမင်ႇၵလႃႇၼၼ်ႉ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် လွတ်ႈႁေႃးၵႃႇထႃႇ ꩡယၼ်တေႃသေ ဢွၼ်ၵၼ် ၵႅတ်းမႆလၢႆႈ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇသူၼ်မွၵ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၶဝ်လႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်ၵၼ် ဢႅဝ်ႇလႄႇတူၺ်းၼႂ်းသူၼ်သေ ၸုမ်းလဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ၶဝ် ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁႆႇတိုင်ႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၵိုၵ်းလူၺ်ႈတင်းၵႃႈၵႂႃႇ မူၼ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းသိူဝ်း ၵိုၼ်းယူႇဢိုၵ်ႉသိုၵ်ႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းဢႅဝ်ႇလႄႇၼႂ်းသူၼ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် ထႆႇႁၢင်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်း သိုဝ်ႈၽႂ်တၼ်းမၼ်းသေ ဢွၼ်ၵၼ် တၢင်ႇၶိုၼ်ႈၼိူဝ် သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇသုၼ်ႇတူဝ် ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းယူႇ။
ၵၢင်ၼႂ် 11 မွင်း ၵၢပ်ႈလူႇသွမ်းဝၼ်းပီမႂ်ႇ တမ်ႈတီႈ သင်ႇၶႃႇၸဝ်ႈၶဝ် ၸိူဝ်းဢၼ်ယေႃးၶိင်းထိုင်မႃးၼၼ်ႉသေ ၸႃႇၵလဵင်ႉလူ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းမႃးပွႆးပိုတ်ႇသူၼ်မႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၸိူဝ်းမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇသူၼ်မွၵ်ႇၵေႃႈ ၸုပ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉၸုပ်ႈၼိုင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႃး ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆးတေႃႇပေႃး ႁွတ်ႈထိုင်တၢမ်းၶမ်ႈယဝ်ႉ။
သူၼ်မွၵ်ႇၼၢင်းၸမ်းပူးၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ၸဝ်ႈသႅင်မိူင်း လႄႈ ၼၢင်းၸမ်းပူးသေ လႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်တီႈ ၽီလူး ၺွပ်းဢဝ်ၼၢင်းၸမ်းပူး တမ်ႈတီႈ ၼွင်ထမ်ႈႁူဝ်မိူင်း (တီႈၼွင်ၽႃ တၢင်ႉယၢၼ်း)သေ ဢဝ်မၼ်းၼၢင်း မႃးဝႆႉ တီႈၼႂ်းထမ်ႈၼၢင်းၸမ်းပူး ဢၼ်မီး ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈသႅင်မိူင်းလႆႈမႃးၸွႆႈၽူတ်ႇဢဝ်မၼ်းၼၢင်း ပူၼ်ႉလွတ်ႈၽေးၽီလူး တီႈထမ်ႈၼႆႉလႄႈ ထမ်ႈလုၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၸင်ႇႁိၵ်ႈၸိုဝ်ႈ ထမ်ႈၼၢင်းၸမ်းပူးၼႆ ၸဵမ်မိူဝ်ႈမိုၼ်ႉသိုၼ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။
ယွၼ်ႉပဵၼ် တီႈၵိုၵ်းပိုၼ်း ဢၼ်မီးဝႆႉ တီႈတၢင်ႉယၢၼ်းလႄႈ တႄႇဢဝ်ပီ 2016 ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း ၸဝ်ႈသြႃႇၵေႃးလိယ ၸင်ႇၵႂႃႇလူႇၶၢမ်ႇဢွင်ႈတီႈလိၼ် တမ်ႈတီႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢိၵ်ႇၸဝ်ႈသူၼ်ၶဝ်သေ တႄႇတင်ႈပဵၼ် ၵွင်းမူးၼၢင်းၸမ်းပူး မၢႆ (1)ယဝ်ႉ။ ပီ 2018 ၸဝ်ႈသိၼ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႈ လႄႈ ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း မႃးဢွၼ်တၢင်ႇထီးၵႂႃႇသေ ၸင်ႇမႄႇၶႂၢၵ်ႈၼႃႈလိၼ် မီးမႃး 36 ဢေႇၵယူႇ။ ၼင်ႇႁိုဝ် တေပဵၼ် တီႈမၢႆတွင်း တီႈဢႅဝ်ႇလႄႇ ယႃႁိူဝ်ႉယႃၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈသြႃႇသုၶမ်း ၸဝ်ႈသြႃႇၵေႃးလိယ ဢွၼ်ႁူဝ်သေ တႄႇႁဵတ်းသူၼ်မွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပီ 2023 ယဝ်ႉ။ သူၼ်မွၵ်ႇၼၼ်ႉ လႆႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းမႃး ႁဵတ်းပႃးဝႆႉ
- ပိုၼ်းႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပၼ်ႈ ၼၢင်းၸမ်းပူး ၼႂ်းထမ်ႈ 27 ၶႅပ်း၊
- တီႈလိုဝ်ႈသဝ်း ၸဝ်ႈသိၼ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႈ ၼႂ်းထမ်ႈလူင် ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ယၢမ်ႈမႃးလိုဝ်ႈသဝ်း သွင်ပွၵ်ႈ၊ယၢမ်းလဵဝ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းပၼ် ၵျွင်းၸဝ်ႈသိၼ်ထမ်းဝုၼ်းၸုမ်ႈၶေႃၶေႃ။
- ၵွင်းမူးၼၢင်းၸမ်းပူး သူႇၼိုင်ႈ
- ၵွင်းမူးႁူဝ်လိုင်း သူႇၼိုင်ႈ
- ၵွင်းမူးၼိူဝ်မၢၵ်ႇႁိၼ် ၼႂ်းသူၼ် သူႇၼိုင်ႈ
- ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈလူင် ၽီလူး ဢိၵ်ႇ ၸဝ်ႈသႅင်မိူင်း လႄႈ ၼၢင်းၸမ်းပူး
- ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၸဝ်ႈသီႇထၢတ်ႈၵိူတ်ႇ
- ၼွင်ၼမ်ႉ သွင်လုၵ်ႈ
- ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၵႂၢင်ပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ၊ ပၢင်တၢႆးပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈ၊ ၼူၵ်ႉယုင်းသွင်တူဝ်၊ ၵွၼ်ႇသွင်တူဝ်၊ ၼူၵ်ႉႁၢင်းသႃႇၼိုင်ႈတူဝ်၊ ႁၢင်ႈၸွၼ်ႈသၢမ်တူဝ်၊ ႁၢၼ်ႇသွင်တူဝ်၊ ႁဵပ်းလူင်သၢမ်တီႈ၊ ၵူၺ်ႈလူင်၊မၢၵ်ႇၵဵင်လူင် ဢိၵ်ႇလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်းပႆ ၼႂ်းသူၼ် ဢၼ်ၽုၵ်ႇယိူဝ်ႈ ၽုၵ်ႇမွၵ်ႇဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈသူၼ်မွၵ်ႇၼၢင်းၸမ်းပူးၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းပီမႂ်ႇၵမ်ႇၽႃႇမႃး ၵူႈပီပီ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ် ပၢင်ၵႅဝ်ႈၼႄမွၵ်ႇႁၢင်ႈလီ သေ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႈ လိူၼ်ၵျၼ်ႇၼဝရီႇ 5 ဝၼ်း ၵူႈပီပီ ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ် တီႈၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၶူးဝႃးဝုၼ်းၸုမ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။
ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈသိူဝ်းသႃႇ မီးမင်ႇၵလႃႇလူၺ်ႈ ပီမႂ်ႇၵမ်ႇၽႃႇသေၵမ်း။
ႁွင်ႈၼႄပၢႆးမွၼ်း
ၶႅပ်းႁၢင်ႈမၢႆတွင်း ပိုတ်ႇသူၼ်မွၵ်ႇၼၢင်းၸမ်းပူး တၢင်ႉယၢၼ်း
ငိူၼ်ႈငဝ်ႈၶၢဝ်ႇ
[မႄးထတ်း | မႄးထတ်းငဝ်ႈငႃႇ]
