Jump to content

ထရမ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ယူႇဢႅတ်ႉသ် တေ ၸိၼမ်း ပၼ် ႁိူဝ်း တႃႇလတ်း ဝႅဝ်ႇၼမ်ႉႁေႃႇမုတ်ႉသ်

လုၵ်ႉတီႈ ဝီႇၶီႇၶၢဝ်ႇ မႃး

ဝၼ်းၸၼ်၊ မေႇ 4၊ 2026

ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ထရမ်ႉ

မိူင်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ တေတႄႇၸွႆႈထႅမ် ႁိူဝ်းၵႃႉၶၢႆ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵိုတ်းၶမ်ဝႆႉယူႇတီႈတႃႈႁိူဝ်း ယွၼ်ႉမိူင်းဢီႇရၢၼ်း ဢိုတ်းဝႅဝ်ႇၼမ်ႉႁေႃႇမုတ်ႉသ် ဢၼ်ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းတေႃႉသူင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ် ပိူင်လူင်ၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ်ဝၼ်းၸၼ်ၼႆႉၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆၶႃႈ။

ၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ တေႃႇၼႄႇထရမ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ 'ပရေႃးၵျႅၵ်ႉၾရီးတမ်း' (Project Freedom) ၼႆႉ ပဵၼ် 'လွင်ႈၼႄတၢင်းႁဵတ်းသၢင်ႈ တူၺ်းထိုင်ၵူၼ်း' (humanitarian gesture) ဢၼ်ၼိုင်ႈသေ သင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈၶဝ်ႈယုင်ႈသင်မႃးၼႆ တေ 'တွပ်ႇတႅၼ်းၶိုၼ်း ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်း' ၼႆၶႃႈ။

သုၼ်ၵၢင်ၵေႃပွင်ၵၢၼ် မိူင်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ (US Central Command - Centcom) လၢတ်ႈဝႃႈ တေၸႂ်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈသိုၵ်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ မွၵ်ႈ 15,000 ၵေႃႉ၊ ႁိူဝ်းသိုၵ်းၸိၼမ်းယႃႉမၢၵ်ႇမိတ်ႉသ်သၢႆး (guided-missile destroyers) လႄႈ ႁိူဝ်းမိၼ်သိုၵ်း 100 ပၢႆသေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵႂႃႇ၊ လႄႈ လွင်ႈဢၼ်ဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ ဢိုတ်းတႃႈႁိူဝ်းမိူင်းဢီႇရၢၼ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ တေတိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇယူႇ ၼႆၶႃႈ။

လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႆႉ ပဵၼ်မႃးၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်တင်းသွင်မိူင်း တိုၵ်ႉပႂ်ႉတူၺ်း လွင်ႈၵိုတ်းသိုၵ်းၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ဢၼ်လႆႈတႄႇမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8 လိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼၼ်ႉသေ၊ ပဵၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ၶဝ်တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈလႆႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် မၼ်ႈၵႅၼ်ႇဢၼ်မၼ်ႈၵမ်းၼၼ်ႉၶႃႈ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸၼ်ႉသုင် မိူင်းဢီႇရၢၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လႆႈပၼ်ၽၢင်ႉဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်မိူင်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ ၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ႈယုင်ႈၼႂ်းဝႅဝ်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ တေထုၵ်ႇသွၼ်ႇဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်ႇၵိုတ်းသိုၵ်း ၼႆၶႃႈ။

လွင်ႈဢၼ်မိူင်းဢီႇရၢၼ်း ဢိုတ်းဝႅဝ်ႇၼမ်ႉၼၼ်ႉ—ဢၼ်ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းပိူင်လူင် တႃႇသူင်ႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် လုၵ်ႉတီႈဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၵူပ်ႉၾ် (Gulf)—ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႃႈၶၼ်ၼမ်ႉမၼ်း ၶိုၼ်ႈသုင်ၵႂႃႇတင်းလူၵ်ႈ၊ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၸွမ်းႁိူဝ်းလၢႆႁဵၼ်းၵေႃႉ တိုၵ်ႉၵိုတ်းၶမ်ဝႆႉယူႇ ၼိူဝ်ႁိူဝ်းမွၵ်ႈ 2,000 လမ်း ဢၼ်ထုၵ်ႇဢိုတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းဝႆႉၼၼ်ႉၶႃႈ။

ၼႂ်းလိၵ်ႈဢၼ်ထရမ်ႉ တႅမ်ႈလူင်းၼိူဝ်သူဝ်ႇသျႄႇမီႇတီႇယႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ 'မိူင်းၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်ၼႂ်းလူၵ်ႈ' လႆႈတုၵ်းယွၼ်း မိူင်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ ဝႃႈ ႁႂ်ႈၸွႆႈပွႆႇပၼ်ႁိူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ႁိူဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ 'ပဵၼ်ၵူၼ်းၸုၵ်းတူၺ်း ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတၢင်းၽိတ်း လႄႈ ဢမ်ႇပႄႉပႃႉၽၢႆႇလႂ်' (neutral and innocent bystanders) ၼႆၶႃႈ။

ထရမ်ႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႆႉ တေႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ တၢင်တူဝ် မိူင်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ၊ မိူင်းဢီႇရၢၼ်း လႄႈ မိူင်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၼႂ်းပွတ်းဢွၵ်ႇတွၼ်ႈၵၢင် (Middle East) ၼႆသေတႃႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းလႂ်ၽႂ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပၼ်လွင်ႈတႅတ်ႈတေႃးသင်ထႅင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈဝႃႈ တေၸတ်းၵၢၼ် လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၼႆႉၵႂႃႇၼင်ႇႁိုဝ် ၼႆၶႃႈ။

မၼ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၽူႈတႅၼ်းမိူင်းဢမႄႇရိၵၢၼ်ႇ တိုၵ်ႉမီးလွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တင်းမိူင်းဢီႇရၢၼ်း ၼႂ်း 'တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဢၼ်လီတႄႉတႄႉ' (very positive) ယူႇ၊ လႄႈ လွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ 'ၸၢင်ႈၼႄတၢင်းၵႂႃႇၸူး လွင်ႈလီတႄႉတႄႉ တႃႇၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉ' ၼႆၶႃႈ။


ငိူၼ်ႈငဝ်ႈၶၢဝ်ႇ